6.6.2
Poprzedni Do góry Następny

 

6.6.2 Wnioski wynikające z badań socjologicznych mieszkańców miasta

Poziom identyfikacji mieszkańców z miastem

W badaniach skupiono się na trzech wskaźnikach:

traktowanie miasta jako miejsca szczególnego,
określenie specyfiki miasta,
deklarowana więź z miastem poprzez gotowość do dalszego w nim mieszkania.

Dla blisko 76% badanych Kołobrzeg jest miastem wyjątkowym. Związane jest to prawdopodobnie z takimi czynnikami jak :

wyjątkowość własnej sytuacji życiowej,
łatwość identyfikowania miasta w kraju /miejscowość wczasowa, port, miejsce festiwali, zaślubin z morzem, miejsce zamieszkiwania/

Zdaniem ankietowanych Kołobrzeg kojarzy się przede wszystkim z :

turystyką (50 %)
portem (16,8 %)
uzdrowiskiem (15,8 %)
rybołówstwem (11,7%)

Bardzo niewielu badanych kojarzyło swoje miasto z przemysłem (0,7%), czy ośrodkiem administracyjnym (0,3%) - pomimo że prawie 22% spośród próby badawczej to urzędnicy (najliczniejsza grupa)

Na pytanie “czy w sytuacji swobodnego wyboru miejsca zamieszkania wybrałbyś Kołobrzeg” niespełna 22% odpowiedziało - nie.

Jest to mniejsza liczba niż np. w świnoujściu, gdzie chęć wyprowadzenia się zadeklarowało aż 37% badanych. Spośród mieszkańców Kołobrzegu 74,5% zadeklarowało chęć pozostania – co można interpretować jako względne zadowolenie z  zamieszkiwania w tym mieście.

 

Oblicze miasta w percepcji mieszkańców.

Mieszkańcom przedstawiono listę 7 stwierdzeń, pozytywnych i negatywnych, odnoszących się do Kołobrzegu.

Zebrane odpowiedzi ujawniły następujące oceny:

  1. Kołobrzeg to pięknie zagospodarowane miasto 71,8%
  2. Kołobrzeg to miasto gospodarne 60,4%
  3. Kołobrzeg to raj dla hochsztaplerów 37,6%
  4. Kołobrzeg to azyl dla ludzi wartościowych 35,2%
  5. Kołobrzeg to miejsce dla tych, którzy chcą przeczekać 32,9%
  6. Kołobrzeg to miasto przegranych nadziei 26,8%
  7. Kołobrzeg to miasto łatwej kariery 23,8%

Badanie dało raczej pozytywny obraz miasta. Prawie 72% osób postrzega Kołobrzeg jako pięknie zagospodarowane miasto (a więc pozytywnie oceniono sferę estetyczną miejscowości), a ponad 60%, jako miasto gospodarne (co można przyjąć jako poparcie dla dotychczasowych działań władz samorządowych miasta).

Jednocześnie ponad 37% badanych stwierdziło, że Kołobrzeg to “raj dla hochsztaplerów”, a 33% podpisało się pod stwierdzeniami, że jest to “miejsce dla tych, co chcą przeczekać” - jest to zapewne grupa osób niezadowolonych ze swojej sytuacji życiowej.

Prawie 27% odpowiedzi pozytywnych padło na rzecz stwierdzenia, że “Kołobrzeg to miasto przegranych nadziei”. Są to osoby, które dostrzegają jakieś niewykorzystane szanse miejscowości. Trudno jednak powiedzieć czy będzie to grupa, która aktywnie włączy się w ich wykorzystanie, czy też będzie krytykować działania władz samorządowych.

Z kategorii pozytywnych stwierdzeń należy zaznaczyć 35% grupę osób stwierdzających, że “Kołobrzeg to azyl dla ludzi wartościowych” - jest to zapewne grupa osób zadowolonych z zamieszkiwania w Kołobrzegu i dostrzegająca w swoim otoczeniu ludzi w dobrej sytuacji życiowej.

Wskaźnik akceptacji układu przestrzennego miasta jest wysoki. Dla 82% badanych układ przestrzenny Kołobrzegu jest zadawalający. Tylko 2% grupa wyraziła zdecydowane niezadowolenie przestrzenią swojego miasta. Raczej niezadowolonych jest 15,8%.

 

Preferowane kierunki rozwoju Kołobrzegu

Optymalna wielkość miasta.

Dla 46,6% badanych mieszkańców, uwzględniając warunki w jakich położona jest miejscowość, obecna wielkość Kołobrzegu jest optymalna.

Jednocześnie dwie spore grupy ustawiły się na pozycjach skrajnych, 16,4% grupa jest zdania, że wielkość optymalna została już przekroczona, że miejscowość jest zbyt duża, a 12,4% grupa uważa, że należy dążyć do maksymalnego wzrostu miejscowości. Przekonanie tej ostatniej grupy wiąże się prawdopodobnie z poczuciem prestiżu związanego z zamieszkiwaniem w dużym ośrodku miejskim.

Rozwój funkcji gospodarczych

Spośród 5 najważniejszych funkcji gospodarczych miasta, wg badanych mieszkańców, preferować należy w kolejności :

port (87,9 %),
turystykę (87,0 %),
uzdrowisko (86,6 %),
handel i  usługi (68,1 %),
przemysł (38,3%).

Ponad 24% nie chciałaby więcej rozwijać handlu i usług - co może być dowodem na wystarczające zaspokojenie potrzeb mieszkańców w tej dziedzinie (chodzi zapewne o sklepy i podstawowe usługi); jednocześnie stanowi sprzeczność przy silnym poparciu dla rozwoju turystyki.

Blisko 52 % jest przeciwna rozwijaniu przemysłu w Kołobrzegu.

Rozbudowa portu

Jeżeli chodzi o przyszły profil portu najbardziej popieranym pomysłem jest jego przebudowa pod kątem jachtingu i sportów wodnych (45,6%) - co pokrywa się ze zbadanymi wcześniej preferencjami dla rozwoju turystyki.

Również duża grupa badanych (33,3%) jest zdania, że port powinien przede wszystkim pełnić funkcje gospodarcze związane z przeładunkiem towarów a szczególnie z gospodarka rybacką.

Turystyka

Długość sezonu turystycznego postrzegana jest następująco: ponad połowa (56,7%) przebadanej grupy jest zdania, że trwa on 1/4 roku. Tylko 17% twierdzi, że 1/2 roku, a 13% badanych osób, że 3/4 roku. Około 10% grupa uważa, że sezon w Kołobrzegu trwa przez cały rok.

Aż 88% badanych poparłaby “wysiłki miasta na rzecz zwiększenia oferty rekreacyjnej i uzdrowiskowej Kołobrzegu w okresie poza sezonem”, a więc chciałaby wydłużenia sezonu w swoim mieście. Tylko 11% nie widzi takiej potrzeby - co pokrywa się z liczbą osób twierdzących, że sezon turystyczny już trwa przez okrągły rok.

Na pytanie “Jaki model turystyki powinien być rozwijany w Kołobrzegu?”, tylko 15% odpowiadało, że turystyka związana ze sportami wodnymi - co stanowi niewielką grupę, zważywszy poparcie dla rozbudowy portu pod kątem jachtingu i sportów wodnych; 20%  badanych twierdzi, że najkorzystniejsze jest rozwijanie krótkoterminowej turystyki o wysokim standardzie, 64% grupa popiera rozwój całorocznej oferty sanatoryjno-leczniczej. Zmniejszyła się ona nieco w stosunku do 88% grupy dostrzegającej konieczność wydłużenia sezonu w Kołobrzegu.

Charakter przestrzeni

Na pytanie “czy Kołobrzeg powinien wyraźnie oddzielać się od otaczających miejscowości?” 52% badanych podpisało się pod odpowiedzią, że “nie ma to wpływu na wygląd i odbiór miasta przez turystów i jego mieszkańców”. Może to oznaczać, że odrębność i  niepowtarzalny charakter Kołobrzegu nie jest dla tej grupy sprawą najważniejszą, lub też może mieć związek z odnotowanym wcześniej przekonaniem 76% badanych osób, że Kołobrzeg jest miastem wyjątkowym, co nie wymaga dodatkowego podkreślania.

44% osób potwierdziło, że Kołobrzeg powinien odróżniać się od sąsiednich miejscowości, gdyż inaczej “traci na swej odrębności i klimacie”. Może być to grupa osób bardziej identyfikujące się ze swoim miastem i pragnąca podkreślić jego odrębność i wyjątkowość.

Typ zabudowy

Sondaż na temat najbardziej pożądanego w Kołobrzegu typu zabudowy dał wynik następujący :

największe poparcie (58,4%) zyskała “niska ale zwarta zabudowa np. małe 2-3 piętrowe kamieniczki”; ma to zapewne związek z “nową starówką”, której budowę rozpoczęto w połowie lat 80-tych i która nadała miastu wyjątkowy charakter,
24,5% badanych opowiedziało się za “niską i rozproszoną zabudową np. domki jednorodzinne, wille”,
tylko 16% zwolenników zyskał typ zabudowy “o charakterze osiedli ze zróżnicowaną zabudową wielorodzinną”, jak można przypuszczać z powodu niechęci do idei osiedla jako takiego.

 

Ocena własnego miejsca zamieszkania – stopień zaspokojenia potrzeb mieszkańców.

Ocenę własnego miejsca zamieszkania spróbowano zbadać poprzez stopień zadowolenia mieszkańców ze stanu poszczególnych sfer życia w mieście. Jako dziedziny reprezentatywne przyjęto:

 

Dziedzina życia

 

zadowoleni %

 

niezadowoleni %

połączenia komunikacyjne

65,1

34,2

nasycenie placówkami handlowo- usługowymi

84,9

14,5

poczucie bezpieczeństwa (napady)

49,3

50,4

wrażenia estetyczne zw. z zabudową i architekturą

86,6

12,8

 

Otrzymane wyniki potwierdzają po raz kolejny, ze mieszkańcy Kołobrzegu są raczej zadowoleni ze swego miejsca zamieszkania. Największe zadowolenie wyraża badana grupa ze stanu handlu i usług oraz sfery estetycznej miasta. Nieźle przedstawia się ocena komunikacji, a w miarę bezpiecznie czuje się w Kołobrzegu blisko połowa badanych.

Zaspokojenie potrzeb mieszkańców

Zbadano również stopień zaspokojenia przez miasto różnorodnych potrzeb mieszkańców.

Na pytanie - czy gmina miejska Kołobrzeg zaspokaja potrzeby mieszkańców w poniższych dziedzinach - badana grupa odpowiedziała następująco:

 

Potrzeby

 

Tak %

 

Nie %

 

Nie mam zdania

ochrona przyrody i zasobów środowiska

64.1

17,4

17,1

zapewnienie zdrowia i warunków życia ludności

46,6

41,3

11,4

gospodarka odpadami

45,0

30,5

22,8

praca i warunki zatrudnienia

13,4

75,5

10,1

rekreacja i wypoczynek

77,9

16,8

4,7

 

Wyniki wskazują, że najpilniejszą sprawą staje się zapewnienie przez miasto pracy i odpowiednich warunków zatrudnienia (ponad 75% niezadowolonych, przy 9% grupie reprezentującej bezrobotnych).

Na pytanie “gdzie należy wspierać wzrost zatrudnienia” prawie 69% badanych odpowiedziało, że w turystyce, ponad 55% jest zdania że należy zwiększyć liczbę miejsc pracy w lecznictwie sanatoryjnym, a 47,7% widzi szanse na zmniejszenie bezrobocia w usługach i handlu. Przy czym we wcześniej uzyskanych wynikach handel i usługi były na przedostatnim miejscu, jeśli chodzi o preferowane kierunki rozwoju gospodarczego Kołobrzegu. Stosunkowo duża grupa (45,3%) upatruje możliwość poprawy sytuacji na rynku pracy w rozwoju portu (co potwierdza wcześniej uzyskane wyniki), oraz w rybołówstwie (34,6%). Najmniej popierany jest rozwój przemysłu jako sposób na zwiększenie liczby miejsc pracy (tylko 18%), co również pokrywa się z wcześniejszymi preferencjami dla rozwoju gospodarczego miasta.

Również zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jest jednym z pierwszorzędnych zadań dla władz samorządowych.

Wyniki pokazały natomiast wysoki odsetek osób (78%) zadowolonych z oferty rekreacyjnej i wypoczynkowej miasta, może być to związane z nadmorskim położeniem miasta i postrzeganiem go przede wszystkim jako kurortu.

Bardziej szczegółowe badanie oceny zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkańców dało następujące wyniki :

 

Potrzeby

 

Zadowolonych %

 

Niezadowolonych %

zaopatrzenie w wodę pitną

82,5

11,4

system gospodarki ściekowej

67,4

19,5

dostęp do sklepów

86,9

9,7

dostęp do przedszkoli

53,4

26,2

dostęp do szkół

56,0

32,8

dostęp do teatru, kina i in.

7,1

90,3

oczyszczanie miasta

60,1

32,5

komunikacja miejska

60,4

29,5

komunikacja pozamiejska

43,7

38,3

 

W opiniach mieszkańców najlepiej przedstawia się sprawa dostępu do sklepów – blisko 87% badanych uważa, że potrzeba ta zaspokojona jest w stopniu bardzo wysokim (45,3%) i wysokim (41,6%). Opiniujący nieźle oceniają zaopatrzenie w wodę pitną, oczyszczanie miasta i komunikację miejską. Udzielone odpowiedzi bardzo wyraźnie wskazują na duże niezadowolenie badanych z oferty kulturalnej miasta (ponad 90% osób niezadowolonych). Blisko 66% badanych jest zdania, że dostęp do teatrów, kin itp. jest bardzo niski, dalszych 24,5% że niski. Wynik taki można jednak traktować ostrożnie. Ta sfera aktywności oceniana jest chętniej (najmniej odpowiedzi “nie mam zdania”- 1,3% ) i bardziej krytycznie niż inne. Mimo wszystko, uzyskany wynik stanowi wyraźny sygnał dla władz miasta do zwiększenia aktywności na tym polu.

 

Oczekiwania mieszkańców w stosunku do miasta.

Ocena zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkańców znajduje odbicie w następnym sondażu, jakim jest propozycja podziału budżetu miasta.

Badanym zadano pytanie na temat gotowości finansowania określonych dziedzin z własnych podatków. Uzyskane wyniki ułożyły się w następującej kolejności preferencji:

k u l t u r a

17 %

t u r y s t y k a

16 %

p o r t

12 %

s a n a t o r i u m

10 %

b u d o w n i c t w o k o m u n a l n e

10 %

s p o r t

(lokalne drużyny, obiekty sportowe)

8 %

z i e l e ń w m i e ś c i e

7 %

o c z y s z c z a n i e m i a s t a

6 %

p r z e m y s ł

5 %

i n f r a s t r u k t u r a h a n d l u

4 %

i n n e

(oświata, ochrona zdrowia)

1 %

(podano wartości uśrednione , które nie sumują się do 100)

 

Najwięcej pieniędzy badana grupa przeznaczyłaby na kulturę (co potwierdza wcześniejsze wyniki), na turystykę i rozwój portu. Budownictwo komunalne znalazło się dopiero na czwartym miejscu razem z obiektami sanatoryjnymi. Stosunkowo duży procent z budżetu przeznaczono na rozwój sportu, bardzo niewiele (tylko 1%) na potrzeby związane z ochroną zdrowia i oświatą.

Zdaniem badanych natychmiastowej poprawy w Kołobrzegu wymaga :

  1. współpraca międzynarodowa 84,6 % wskazań
  2. gospodarka morska 76,8 %
  3. rozbudowa portu 75,8 %
  4. infrastruktura uzdrowiska 68,5 %
  5. infrastruktura turystyczna 67,1 %
  6. ochrona środowiska 65,8 %
  7. gospodarka ściekowa 40,3 % (43,0 % odpow. “nie”)
  8. budowa i rozwój zakładów przemysł. 32,6 % (57,0 % odpow. “nie”)
  9. warunki rozwoju rolnictwa 27,9 % (43,3 % odpow. “nie”)
  10. infrastruktura handlu i usług 23,8 % (62,8 % odpow. “nie”)

W czterech ostatnich punktach przeważały odpowiedzi negatywne – badani nie widzą tu konieczności podjęcia szybkich działań – z czego wynika, że dziedziny te traktowane są przez mieszkańców marginalnie. Sfery życia ważne dla mieszkańców Kołobrzegu to przede wszystkim współpraca międzynarodowa; blisko 85% odpowiedzi pozytywnych wskazuje na wyraźne aspiracje badanych na polu kontaktów zagranicznych. Widoczne jest duże poparcie dla rozwoju gospodarki morskiej i  rozbudowy portu. Także rozwój infrastruktury uzdrowiskowej i turystycznej jest przedmiotem zainteresowania badanych mieszkańców Kołobrzegu, jak również ochrona środowiska, jako niezbędny element strategii rozwoju miejscowości uzdrowiskowej.

Powyższe wyniki badań stanowią sygnał dla samorządu miasta odnośnie społecznego poparcia dla określonych działań i kierunków rozwoju miejscowości m. in. w sprawie finansowania ze środków publicznych określonych aktywności w mieście.